SOSYAL GÜVENLİK REFORMUNDA 18 YAŞALTI UYGULAMASI: - Fazıl GÜVEN

5510 sayılı kanunla getirilen uygulama 18 yaşına kadar olan çocukların sağlık hizmet sunucularına başvurdukları zaman, durumları ne olursa olsun hizmet almasını sağlıyor.  Sosyal güvencesi olmadığı için çocuklar hastane kapısından geri çevrilmiyor veya hastanede rehin kalmıyorlar. Şimdi bu işlemin nasıl uygulandığına bakalım.

Türkiye’de ikamet eden kişilerden; 4/a kapsamına girenler (işçiler yani eski adıyla SSK’lılar), 4/b kapsamına girenler (kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar, yani eski adıyla Bağ-Kur’lular), 4/c kapsamına girenler (memurlar), ve İsteğe bağlı sigortalı olan kişiler genel sağlık sigortalısı sayılmaktadırlar. Yukarıda adı geçen sigortalılar ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler (eş, 18 yaşına kadar olan çocuklar ve gelirleri asgari ücretin net miktarının altında olan ana- babaları) 30 gün sigortalı olmaları halinde sağlık hizmetlerinden faydalanabilmektedirler.

4/b (Bağ – Kur) sigortalılarının sağlık hizmetlerinden faydalanabilmeleri için 60 günden fazla prim borcunun bulunmaması gerekmektedir. Ancak bu sigortalıların 18 yaşaltı çocukları ana babalarının ne kadar prim borcu olursa olsun sağlık hizmeti alabileceklerdir.  

Yukarıda belirtilen kişiler kapsamına girmeyen, yani herhangi bir işte çalışmadığı için 4/a, 4/b, 4/c kapsamında sigortalı olamayan, isteğe bağlı sigortaya da dahil olmayan ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ise sağlık yardımlarından yararlanabilmeleri için genel sağlık sigortası primlerini kendilerinin ödemesi gerekir. Eğer bu kişinin harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, SGK tarafından belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az çıkarsa bunların genel sağlık sigortası primi devlet tarafından ödenir. Şu anda bu kişilere yeşil kart verilmektedir. Gelir tespiti işlemi Kaymakamlık ve Valilik bünyesinde bulunan yeşil kart büroları tarafından yapılmaktadır.  

Eğer bir erteleme olmaz ise 01.01.2012 tarihinden itibaren  Türkiye’de yaşayan herkes sağlık sigortası kapsamına zorunlu olarak gireceklerdir.  Ancak bu tarihten önce 18 yaşaltı çocukları, sağlık hizmet sunucularından sağlık hizmeti almış olanlar (hastaneye gidenler) sağlık hizmet sunucusuna başvurdukları tarih itibariyle bu kapsama girmiş olacaklardır.  

18 yaşaltı çocukları, sağlık hizmet sunucularından sağlık hizmeti almış olanlara SGK tarafından çekilen tebligatlara istinaden, hemen Kaymakamlıklarda bulunan Yeşilkart bürolarına başvurarak gelir tespiti yaptırıp 15 gün içinde ilgili SGK müdürlüğüne getirilmesi gerekmektedir. Ödeyecekleri prim tutarı buna göre belirlenecektir. Bu işlemin yapılmaması durumunda en yüksek tutar üzerinden prim ödemek durumunda kalacaklardır.

Yani kişilerin gelir durumu yüksek ise genel sağlık sigortası primi ödemek zorundalar. Önceki uygulamada, çocuklara sosyal güvencen yok, parasız sağlık hizmeti alamazsın deniliyordu. Yeni uygulamada çocuk sağlık hizmetini sınırsız alıyor anne babasının takibi daha sonra Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılıyor. Böylece hem verilen hizmet bedava verilmiyor hem de çocuklar mağdur edilmiyor.

KİŞİLERİN GELİR DURUMLARINA GÖRE DAHİL OLACAKLARI STATÜ:

(01.01.2011 – 31.07.2011 arası için)

Yapılacak gelir tespiti neticesinde kişi başına düşen gelirleri;

1) Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilen kişiler için Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının üçte birinin % 12 si, (31.86 TL)

2) Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilen kişiler için Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının % 12 si, (95.58 TL)

3) Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilen kişiler için 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katının % 12 si, (191.16 TL) tutarında prim ödeyerek Genel Sağlık Sigortalısı olacaklardır.

4) Kişi başına düşen geliri Asgari ücretin üçte birinden az olanların yeşilkart alabilmeleri halinde primleri devlet tarafından ödenecektir.